Ἡ Παναγία ἡ Προυσιώτισσα εἶναι ἀπὸ τὶς πιὸ ἀγαπημένες εἰκόνες τῆς Θεοτόκου στὴ Ῥούμελη. Φυλάσσεται στὴν Ἱερὰ Μονὴ Προυσοῦ, στὰ βουνὰ τῆς Εὐρυτανίας — καὶ τιμᾶται ἐδῶ, στὸν Καρέα, μαζὶ μὲ τὸν Ἀπόστολο Παῦλο.
Ἀπὸ τὴν Προῦσα τῆς Βιθυνίας
Κατὰ τὴν παράδοση, ἡ εἰκόνα εἶναι ἔργο τοῦ Εὐαγγελιστοῦ Λουκᾶ καὶ φυλασσόταν στὴν Προῦσα τῆς Βιθυνίας, στὴ Μικρὰ Ἀσία. Στὰ χρόνια τῆς εἰκονομαχίας, ἐπὶ αὐτοκράτορος Θεοφίλου (829–842), ἕνας νέος τὴν πῆρε γιὰ νὰ τὴ γλιτώσει ἀπὸ τὴν καταστροφὴ καὶ τὴ μετέφερε στὴν Ἑλλάδα.
Στὸ φαράγγι τοῦ Καρπενησιώτη
Ἡ παράδοση λέει ὅτι ἡ εἰκόνα βρέθηκε τελικὰ μέσα σὲ μιὰ σπηλιὰ στὰ βουνὰ τῆς Εὐρυτανίας, στὸ φαράγγι τοῦ Καρπενησιώτη ποταμοῦ. Ἐκεῖ χτίστηκε τὸ μοναστήρι ποὺ ὀνομάστηκε Προυσὸς ἀπὸ τὴν πατρίδα τῆς εἰκόνος, τὴν Προῦσα. Ἀπὸ τότε ἡ Προυσιώτισσα εἶναι ἡ Παναγία τῆς Εὐρυτανίας, καὶ χιλιάδες προσκυνητὲς ἀνεβαίνουν κάθε χρόνο τὸν δρόμο γιὰ τὸ μοναστήρι.
Ἡ ἑορτή
Ἡ Μονὴ τοῦ Προυσοῦ πανηγυρίζει στὶς 23 Αὐγούστου, στὴν ἀπόδοση τῆς ἑορτῆς τῆς Κοιμήσεως τῆς Θεοτόκου. Τὴν ἴδια ἡμέρα πανηγυρίζει καὶ ὁ Ναός μας — δεύτερη πανήγυρις μετὰ τὴν ἑορτὴ τοῦ Ἀποστόλου Παύλου στὶς 29 Ἰουνίου.
Τροπάριον τῆς Παρακλήσεως
Τῇ Θεοτόκῳ ἐκτενῶς νῦν προσδράμωμεν, ἁμαρτωλοὶ καὶ ταπεινοί, καὶ προσπέσωμεν, ἐν μετανοίᾳ κράζοντες ἐκ βάθους ψυχῆς· Δέσποινα, βοήθησον, ἐφ᾽ ἡμῖν σπλαγχνισθεῖσα· σπεῦσον, ἀπολλύμεθα ὑπὸ πλήθους πταισμάτων· μὴ ἀποστρέψῃς σοὺς δούλους κενούς· σὲ γὰρ καὶ μόνην ἐλπίδα κεκτήμεθα.